αδειοδότηση πόρων

 

 

 

νομικό πλαίσιο

Οι διαδικασίες και δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στην Ερευνητική Υποδομή (ΕΥ) clarin:el καθορίζονται από ένα σύνολο νομικών εγγράφων που έχουν σχεδιαστεί να βοηθήσουν όλους τους ενδιαφερόμενους (κατόχους, διαθέτες και τελικούς χρήστες των Γλωσσικών Πόρων (ΓΠ)) να συνεργαστούν σε ένα φιλικό και διαφανές περιβάλλον:

  • το Καταστατικό Δικτύου, που καθορίζει τον κώδικα δεοντολογίας και τις σχέσεις μεταξύ των μελών του Δικτύου ως προς την ΕΥ,
  • το Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων, που συνάπτεται μεταξύ του παρόχου του ΓΠ και της ΕΥ (διαμέσου του Αποθετηρίου όπου κατατίθεται),
  • τις Άδειες χρήσης, που δεσμεύουν νομικά τους τελικούς χρήστες ως προς τους όρους και τις συνθήκες χρήσης του ΓΠ.

 

 

 

διαμοιρασμός γλωσσικών πόρων στην υποδομή clarin:el

ΓΠ μπορούν να αποτίθενται στην ΕΥ clarin:el από οργανισμούς ή/και ιδιώτες ερευνητές σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται εδώ.

Σύμφωνα με το Καταστατικό του Δικτύου και τις συστάσεις του CLARIN ERIC, πόροι και υπηρεσίες πρέπει ιδανικά να είναι ανοιχτοί ή να διατίθενται τουλάχιστον για ερευνητικούς σκοπούς. Καταρχάς, οποιαδήποτε άδεια για πρόσβαση σε ΓΠ πρέπει ιδανικά να περιλαμβάνει όχι μόνο το δικαίωμα ανάγνωσης του συγκεκριμένου περιεχομένου αλλά και να επιτρέπει μεταποιητικές χρήσεις, διάχυση και διάθεση των πόρων και των παραγώγων τους, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις πολιτικές των κατόχων και των χρηστών των ΓΠ. Σε κάθε περίπτωση, οι ΓΠ πρέπει να προσφέρονται σύμφωνα με επίσημους νομικούς όρους και συνθήκες που καταγράφονται με σαφήνεια στο κείμενο της άδειας. Οι ΓΠ μπορούν να συνδέονται με περισσότερες από μία άδειες, εάν η πρόσβαση δίνεται με διαφορετικές συνθήκες για διαφορετικούς χρήστες ή/και χρήσεις.

Η πρόσβαση στους ΓΠ και τις υπηρεσίες επεξεργασίας είναι ανοιχτή σε όλους (δηλ. εγγεγραμμένους και μη χρήστες της υποδομής) μέσω του κεντρικού καταλόγου του συσσωρευτή clarin:el, σύμφωνα με τους σχετικούς όρους αδειοδότησης. Επιπλέον, οι εγγεγραμμένοι χρήστες έχουν πρόσβαση στους ΓΠ και τις υπηρεσίες επεξεργασίας μέσω του αποθετηρίου στο οποίο ανήκουν, πάντα σύμφωνα με τους σχετικούς όρους αδειοδότησης.

Τα μεταδεδομένα στο clarin:el αδειοδοτούνται με Creative Commons Attribution International licence (CC-BY) έκδοση 4.0 ή ανώτερη. Όλοι οι πάροχοι ΓΠ στο clarin:el υποχρεούνται να επιτρέπουν τη συγκομιδή των μεταδεδομένων τους.

Το clarin:el προτρέπει τους παρόχους ΓΠ, όταν δημοσιεύουν ή διαθέτουν ένα Πόρο ή Παράγωγό του, να αποθέτουν το Παράγωγο στην υποδομή clarin:el.

Οι ΓΠ που διατίθενται με άδεια που επιτρέπει αναδιανομή μπορούν να αντιγραφούν και να εισαχθούν στην υποδομή clarin:el σύμφωνα με τους όρους και τις συνθήκες που ορίζονται από τη συγκεκριμένη άδεια.

 

 

 

 

αδειοδότηση γλωσσικών πόρων μέσω της υποδομής clarin:el

Όταν επιλέγετε άδεια για έναν πόρο, θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας τα ακόλουθα θέματα:

  • Τα σχήματα αδειοδότησης που περιγράφονται στη συνέχεια μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα και εύκολα, κυρίως για νέους ΓΠ. Μπορείτε πάντα να ζητήσετε περαιτέρω βοήθεια για να καταλάβετε, επιλέξετε και χρησιμοποιήσετε οποιαδήποτε από αυτές τις άδειες και τα λοιπά νομικά εργαλεία στέλνοντας μήνυμα στο Γραφείο υποστήριξης νομικών θεμάτων (helpdesk-legal@clarin.gr).
  • Τα δικαιώματα και οι περιορισμοί χρήσης των πόρων, καθώς και τα δικαιώματα και οι περιορισμοί των αρχικών πρωτογενών δεδομένων παραμένουν υπό τον έλεγχο και την ευθύνη των κατόχων των πόρων. Το αποθετήριο στο οποίο αποθηκεύεται ο πόρος έχει ως κύρια λειτουργία να διευκολύνει τη διαδικασία αναζήτησης και ανάκτησης του πόρου και να παράσχει οδηγίες και επιμέλεια τεκμηρίωσης.
  • Τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τα δικαιώματα χρήσης και τις συνθήκες διάθεσης των ΓΠ συγκαταλέγονται στα υποχρεωτικά στοιχεία του βασικού σχήματος μεταδεδομένων και συλλέγονται από τον Συσσωρευτή clarin:el ώστε οι χρήστες (καταναλωτές ΓΠ) να κατανοούν άμεσα τις επιτρεπόμενες χρήσης για κάθε ΓΠ.  Παρακαλείστε να ελέγχετε τα συγκεκριμένα μεταδεδομένα πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε ΓΠ που διατίθεται μέσως της υποδομής clarin:el.

 

προτεινόμενο σχήμα αδειοδότησης

The rights of use of the resource, any possible restrictions, as well as rights and restrictions on the original raw data are under the control and responsibility of the resource owners. The repository in which the resource resides acts mainly as a facilitator for the search-and-get procedure while providing guidelines and metadata curation activities.

Metadata elements regarding rights of use, availability and distribution are among the mandatory elements of the minimal metadata schema and are harvested by the central META-SHARE servers so that users (essentially language resource consumers) can promptly understand what they are allowed to do with a specific resource. Users are asked to always refer to these metadata before using any of the resources on META-SHARE.

- See more at: http://metashare.demo.monospacelabs.com/p/82/Legal-issues#sthash.vJg2erqr.dpuf

 

The rights of use of the resource, any possible restrictions, as well as rights and restrictions on the original raw data are under the control and responsibility of the resource owners. The repository in which the resource resides acts mainly as a facilitator for the search-and-get procedure while providing guidelines and metadata curation activities.

Metadata elements regarding rights of use, availability and distribution are among the mandatory elements of the minimal metadata schema and are harvested by the central META-SHARE servers so that users (essentially language resource consumers) can promptly understand what they are allowed to do with a specific resource. Users are asked to always refer to these metadata before using any of the resources on META-SHARE.

- See more at: http://metashare.demo.monospacelabs.com/p/82/Legal-issues#sthash.vJg2erqr.dpuf

The rights of use of the resource, any possible restrictions, as well as rights and restrictions on the original raw data are under the control and responsibility of the resource owners. The repository in which the resource resides acts mainly as a facilitator for the search-and-get procedure while providing guidelines and metadata curation activities.

Metadata elements regarding rights of use, availability and distribution are among the mandatory elements of the minimal metadata schema and are harvested by the central META-SHARE servers so that users (essentially language resource consumers) can promptly understand what they are allowed to do with a specific resource. Users are asked to always refer to these metadata before using any of the resources on META-SHARE.

- See more at: http://metashare.demo.monospacelabs.com/p/82/Legal-issues#sthash.vJg2erqr.dpuf

Με σκοπό να περιοριστεί η περιπλοκότητα της αδειοδότησης, η ΕΥ clarin:el προτείνει ένα σύνολο πρότυπων αδειοδοτικών σχημάτων από τα οποία μπορούν να επιλέξουν οι πάροχοι ΓΠ την κατάλληλη άδεια για τον ΓΠ που διαθέτουν.

Το πρότυπο σχήμα αδειοδότησης του clarin:el, με σαφή προσανατολισμό στην προώθηση της ανοιχτότητας στο οικοσύστημα των ΓΠ, οργανώνεται σε τρία επίπεδα:

  • Οι άδειες Creative Commons (ξεκινώντας από την Creative Commons Zero (CC-0) και όλους τους πιθανούς συνδυασμούς με βάση τις διαφοροποιήσεις στα δικαιώματα χρήσης που επιτρέπουν οι CC) και οι άδειες FOSS (για πόρους λογισμικού) αποτελούν το πρώτο επίπεδο αδειών.​
  • Το δεύτερο επίπεδο αποτελούν ένα σύνολο αδειών που επιτρέπουν τη χρήση ΓΠ ενώ δίνουν στον κάτοχο του ΓΠ τη δυνατότητα να έχει πλήρη έλεγχο της διανομής του ΓΠ: Οι άδειες αυτές που δεν επιτρέπουν εκ νέου διάθεση (No Redistribution) του πόρου θα φέρουν τους “κλειστούς” πόρους με ασφάλεια στην ερευνητική κοινότητα.
  • Το τρίτο επίπεδο αποτελείται από ένα σύνολο αδειών που προτείνει το ευρωπαϊκό CLARIN (σύντομα διαθέσιμο).

 

Με βάση τις παρούσες αρχές και οδηγίες, προτείνονται τα ακόλουθα σύνολα αδειών:

  • Άδειες Creative Commons: πρόκειται για ένα πρότυπο και καλά τεκμηριωμένο νομικό εργαλείο διαμοιρασμού γνώσης και δημιουργικότητας (οι παρακάτω σύνδεσμοι οδηγούν στον ιστότοπο των Creative Commons). Η προτεινόμενη έκδοση είναι η πιο πρόσφατη, δηλαδή η v4.0.

Μονοσέλιδη παρουσίαση των αδειών Creative Commons και των χαρακτηριστικών τους 

 

 

      Μονοσέλιδη παρουσίαση των αδειών META-SHARE No Redistribution και των χαρακτηριστικών τους

 

 

κατηγορίες αδειών clarin

Με βάση την άδειά τους, οι ΓΠ που είναι συμβατοί με τις οδηγίες CLARIN μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις βασικές κατηγορίες: CLARIN PUB, CLARIN ACA ή CLARIN RES. Επιπρόσθετα, υπάρχουν αρκετές μικρότερες υποκατογορίες με πιο συγκεκριμένες εναλλακτικές των γενικών κατηγοριών.

  • CLARIN PUB (δημόσια χρήση): Οι ΓΠ αυτής της κατηγορίας μπορούν να διανεμηθούν δημόσια. Η διανομή των πόρων αυτών δεν περιορίζεται από θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή προστασίας προσωπικών δεδομένων.
  • CLARIN ACA (ακαδημαϊκή χρήση): Οι ΓΠ της δεύτερης κατηγορίας επιτρέπουν την πρόσβαση μόνο για ερευνητικούς σκοπούς. Ο τελικός χρήστης δεν χρειάζεται να ζητήσει περαιτέρω άδεια αλλά αποκτά πρόσβαση στους πόρους μέσω του ακαδημαϊκού λογαριασμού.
  • CLARIN RES (περιορισμένη χρήση): Οι ΓΠ αυτής της κατηγορίας έχουν πρόσθετους περιορισμούς και απαιτούν σαφή εξουσιοδότηση από τον κάτοχο των δικαιωμάτων. Οι πόροι αυτοί μπορεί να περιέχουν περιεχόμενο που η χρήση του περιορίζεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή/και προστασίας προσωπικών δεδομένων. Στην πράξη, η πρόσβαση στους ΓΠ αυτούς απαιτεί τη χρήση λογαριασμού (κλασικού ή ακαδημαϊκού) για την ταυτοποίηση του χρήστη και την αποστολή αίτησης στον κάτοχο των δικαιωμάτων, πιθανόν με τη συνοδεία κάποιου ερευνητικού σχεδίου.

Στον ιστότοπο του ευρωπαϊκού CLARIN διατίθεται εργαλείο υπολογισμού της κατηγορίας άδειας.

 

 

 

χρήσιμες πληροφορίες